Μια ανασκόπηση στα σημαντικότερα γεγονότα του ενεργειακού τομέα τη χρονιά που φεύγει
Το 2025 καταγράφεται ως έτος καμπής για τον ελληνικό τομέα υδρογονανθράκων, καθώς μετά από μακρά περίοδο περιορισμένης δραστηριότητας, οι έρευνες επανέρχονται δυναμικά στο προσκήνιο με έντονο γεωπολιτικό και επενδυτικό αποτύπωμα. Η είσοδος δύο εκ των μεγαλύτερων διεθνών ενεργειακών ομίλων, της Chevron και της Exxon Mobil, σηματοδότησε μια ποιοτική αναβάθμιση του ελληνικού upstream, σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή ασφάλεια και η διαφοροποίηση πηγών αποτελούν κεντρικά ζητούμενα για την Ευρώπη.
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Η Ελλάδα καθιερώνεται ως στρατηγικός κόμβος για τη μεταφορά αμερικανικού LNG στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης
02
O1
Το 2025 αποτέλεσε σημείο καμπής για τον ρόλο της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα. Η χώρα ανέδειξε σε όλο το εύρος της χρονιάς την αυξανόμενη σημασία της ως στρατηγικός κόμβος εισαγωγής, επεξεργασίας και επανεξαγωγής αμερικανικού LNG προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Κινητικότητα στην έρευνα υδρογονανθράκων στην Ελλάδα και προσέλευση της CHEVRON και της Exxon Mobil στα ελληνικά ύδατα
Κ
Μ
2 / 3
ENERGY REVIEW 2025
ομβική εξέλιξη της χρονιάς αποτέλεσε η είσοδος της Chevron στα ελληνικά ύδατα, μέσω της κοινής προσφοράς που κατέθεσε με τη Helleniq Energy στον διεθνή διαγωνισμό για τα θαλάσσια οικόπεδα νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου — εξέλιξη που ερμηνεύτηκε ως σαφές μήνυμα εμπιστοσύνης προς τη χώρα και η οποία ενισχύει τη γεωπολιτική θέση της στην Ανατολική Μεσόγειο. Όπως επισημάνθηκε και από την κυβερνητική πλευρά, η προσφορά της Chevron συνιστά «ισχυρό μήνυμα αναγνώρισης της ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας της Ελλάδας», επιβεβαιώνοντας ότι η χώρα επανέρχεται στο ραντάρ των μεγάλων διεθνών παικτών του upstream. Παράλληλα, η διαδικασία του διαγωνισμού προχώρησε εντός του 2025 προς την τελική φάση, με την κοινοπραξία Chevron – Helleniq Energy να βρίσκεται κοντά στην ανακήρυξή της ως προτιμητέου επενδυτή για τα τέσσερα θαλάσσια μπλοκ.
ε φόντο τη συνεχιζόμενη ανάγκη της Ε.Ε. για διαφοροποίηση προμηθειών και την επιτάχυνση της απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο, η Ελλάδα ενίσχυσε τις υποδομές της, υπέγραψε νέες εμπορικές συμφωνίες και κατέγραψε σημαντικές επιδόσεις στις ροές αερίου προς γειτονικά συστήματα. Ήδη από το πρώτο τρίμηνο της χρονιάς, τα σημάδια ήταν ορατά: τα φορτία LNG από τις ΗΠΑ σημείωσαν αύξηση, τόσο σε συχνότητα αφίξεων όσο και σε κλίμακα επαναεξαγωγών με την εν λόγω εικόνα να συνεχίζεται ως επί τω πλείστον καθ’ όλη την διάρκεια της χρονιάς, φτάνοντας εκ νέου τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για το εννεάμηνο του 2025 να αποτυπώνουν την κυριαρχία των ΗΠΑ στις εισαγωγές LNG. Αξίζει να σημειωθεί ότι η εν λόγω εξέλιξη έλαβε χώρα παράλληλα με την εγκαθίδρυση του Κάθετου Διαδρόμου (δείτε εδώ, εδώ, εδώ και εδώ), πράγμα που αναμένεται να συνεχιστεί με μεγαλύτερη ένταση τους επόμενους μήνες, κατοχυρώνοντας την Ελλάδα ως βασική πύλη εισόδου αμερικανικού LNG που θα φτάνει στα terminal της χώρας για να προωθηθεί βορειότερα προς την Βαλκανική μέχρι και την Ουκρανία.
Επιτροπή εκτιμά ότι θα χρειαστούν 1,2 τρισεκατομμύρια ευρώ στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ έως το 2040, συμπεριλαμβανομένων 730 δισεκατομμυρίων ευρώ μόνο για τα δίκτυα διανομής και 240 δισεκατομμυρίων ευρώ για τα δίκτυα υδρογόνου. Ως εκ τούτου, απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις για να διασφαλιστεί ότι τα δίκτυά μας είναι κατάλληλα για το μέλλον και να επιτευχθεί κλιματική ουδετερότητα έως το 2050. Η ανάπτυξη δικτύων μπορεί να προσφέρει πραγματική προστιθέμενη αξία και εξοικονόμηση κόστους για τους Ευρωπαίους: η επένδυση 5 δισ. ευρώ θα μειώσει το κόστος του συστήματος κατά 8 δισ. ευρώ, δημιουργώντας καθαρό οικονομικό κέρδος 3 δισ. ευρώ.
ε συνέχεια των γεγονότων που είχαν μεσολαβήσει το καλοκαίρι του 2024 κατά την διενέργεια των ερευνών ανοικτά της Κάσου (σε διεθνή ύδατα) και επαναλήφθηκαν εντός του έτους στην περιοχή (δείτε ενδεικτικά εδώ, εδώ, εδώ, εδώ και εδώ), η διασύνδεση βρέθηκε στο επίκεντρο έντονων πολιτικών και δημόσιων αντιπαραθέσεων, όπου βασικό σημείο τριβής αποτέλεσε η στάση της κυπριακής πλευράς. Η τελευταία θέτει, καταφανώς πλέον, ερωτηματικά ως προς την βιωσιμότητα του έργου ( δηλώσεις Υπουργού Οικονομικών Μάκη Κεραυνού εδώ και εδώ) υπό το βάρος του γεωπολιτικού κινδύνου που έχει καταλήξει να διατηρεί σταθερά “δεμένα” τα πλοία, μη σημειώνοντας καμία πρόοδο στις έρευνες βυθού. Οι καθυστερήσεις σε συνδυασμό με το πάγωμα πληρωμών προς τον ΑΔΜΗΕ και ακολούθως του ΑΔΜΗΕ προς την Nexans δημιούργησε το “τέλειο αδιέξοδο” με το ενδεχόμενο “ναυαγίου” να διατηρείται σταθερά στο προσκήνιο παρά τις όποιες εξελίξεις μεσολάβησαν όλο το προηγούμενο διάστημα.
Η Ευρώπη βάζει στην πρώτη γραμμή την ανάπτυξη των ενεργειακών δικτύων – Χαράζονται νέες ενεργειακές λεωφόροι, κάποιες εκ των οποίων ενδιαφέρουν άμεσα την Ελλάδα
Το 2025 αποτέλεσε μία από τις πλέον κρίσιμες χρονιές για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, γνωστό ως Great Sea Interconnector (GSI), καθώς οι εξελίξεις ανέδειξαν με εμφατικό τρόπο τις γεωπολιτικές, χρηματοδοτικές και θεσμικές προκλήσεις, φτάνοντας στο σημείο να μιλάμε πλέον για “ένα άλλο έργο” σε σχέση με τα όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.
04
Σ
Το 2025 καταγράφηκε ως έτος καμπής για την ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έφερε στο προσκήνιο το «Πακέτο για τα Δίκτυα», αναγνωρίζοντας ότι η ενεργειακή μετάβαση κινδυνεύει να «κολλήσει» στα δίκτυα. Η νέα πρωτοβουλία σηματοδοτεί μια στροφή από την έμφαση στην παραγωγή προς την αναβάθμιση των υποδομών, αντιμετωπίζοντας τα δίκτυα ως στρατηγικό πυλώνα της Ενεργειακής Ένωσης.
H
O3
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου βρέθηκε στο «μάτι του κυκλώνα» με το οριστικό ναυάγιο να αποτελεί ορατό κίνδυνο
4 / 5
Το 2025 αποτέλεσε σημείο καμπής για την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, καθώς η αγορά πέρασε από τον σχεδιασμό και τις εξαγγελίες στην φάση της υλοποίησης των έργων με τους πρώτους επενδυτές ήδη να δηλώνουν ετοιμότητα να συνδέσουν τις πρώτες μπαταρίες στο σύστημα.
Ο
Σε ύψη ρεκόρ οι περικοπές της παραγωγής ΑΠΕ το 2025, καθώς και οι αρνητικές και μηδενικές τιμές στη χονδρική ρεύματος – Μεγάλες απώλειες για τους παραγωγούς, βγαίνουν προς πώληση φωτοβολταϊκά πάρκα
Στη γραμμή εκκίνησης η λειτουργία των πρώτων μπαταριών αποθήκευσης στην Ελλάδα – Μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον για merchant, behind the meter και μπαταρίες σε επιχειρήσεις
O5
6 / 7
ι περικοπές συνιστούν πλέον μια «κανονικότητα» στην αγορά ενέργειας με το σχετικό έδαφος να διαμορφώνεται πρώτα και κύρια στην βάση της αναντιστοιχίας μεταξύ παραγωγής και ζήτησης. Η πρώτη, υπό το «βάρος» της πολλαπλάσιας δυναμικότητας ΑΠΕ και δη της στοχαστικότητας που διακρίνει την παραγωγής τους, φτάνει να ξεπερνάει κατά πολύ την ζήτηση με το μεγαλύτερο «Δ» να εμφανίζεται κατά τις ώρες παραγωγής των φωτοβολταϊκών, πράγμα που με την σειρά του «μεταφράζεται» σε αρνητικές και μηδενικές τιμές και περικοπές σε ασύγκριτα μεγαλύτερο βαθμό σε σχέση με προηγούμενα χρόνια. Η πρώτη απτή συνέπεια αποτυπώνεται στα έσοδα των πάρκων με τις εκτιμήσεις να μιλούν για απώλειες έως και 17% στα έργα ΣΕΔΠ κατά την φετινή χρονιά ενώ, επιπτώσεις και παρενέργειες καταγράφονται ευρύτερα στην αγορά με το κύριο πρόβλημα να καταλήγει να αποτελεί η βιωσιμότητα των business plan, ιδίως των έργων ΑΠΕ που ετοιμάζουν να εισαχθούν στην αγορά από εδώ και στο εξής.
ENERGY REVIEW 2024
χρονιά σημαδεύτηκε από έντονη κινητικότητα σε όλα τα «μέτωπα» – από τα έργα που προέκυψαν μέσω διαγωνισμών και οδηγούν την “κούρσα” την αποθήκευσης, έως τα merchant projects, τις λύσεις behind the meter (δείτε εδώ και εδώ) και τις επενδύσεις σε βιομηχανικές και εμπορικές εγκαταστάσεις - επιβεβαιώνοντας ότι η αποθήκευση αναδεικνύεται σε κρίσιμο πυλώνα του νέου ενεργειακού μοντέλου και το νέο “big thing” στην αγορά ενέργειας με ανάλογες τάσεις να καταγράφονται συνολικά στην ευρωπαϊκή αγορά. Στο σκέλος των έργων που προέκυψαν από τους διαγωνισμούς και φτάνουν συνολικά τα 900 MW αθροιστικής ισχύος, η διαδικασία της υλοποίησης γνώρισε σημαντικές παλινωδίες με την κυριότερη να αποτελεί την δυσκολία τήρησης των ασφυκτικών χρονικών πλαισίων βάσει των προβλέψεων του RRF. Σε αυτή την κατεύθυνση το ΥΠΕΝ αποφάσισε την παράταση των καταληκτικών ημερομηνιών για τον α και β διαγωνισμό έως και 31 Μαρτίου του 2026.
Η
06
Την ανάδειξη των περικοπών ηλεκτρικής ενέργειας σε μια από εκ των βασικών παραμέτρων στην «εξίσωση» της βιωσιμότητας ενός έργου ΑΠΕ, υπογραμμίζουν με τον πλέον εμφατικό τρόπο τα νεότερα στοιχεία, με τις βασικές εκτιμήσεις να θέλουν «κορύφωση» κατά την φετινή χρονιά σχεδόν στις 2 TWh έναντι 899 GWh ένα χρόνο πριν.
Ολοκληρώθηκε η ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης με την Αττική – Επενδυτικό πλάνο 6,1 δις. ευρώ από τον ΑΔΜΗΕ, με έργα για Βόρειο Αιγαίο, Δωδεκάνησα, Ιταλία
ην ίδια στιγμή, μικροί και μεγάλοι συμμετέχοντες της αγοράς αναγνωρίζουν ως «παρωχημένα» τα business plan του ηλεκτρισμού, αναζητώντας ευκαιρίες, καλύτερα margins και εν τέλει το «αύριο» της αγοράς προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας στην παροχή ολοκληρωμένων και συνάμα εξατομικευμένων πακέτων που δύναται να «συγκινήσουν» τον τελικό πελάτη, κερδίζοντας το απαραίτητο «loyalty» σε ένα περιβάλλον οξυμένου ανταγωνισμού με δεδομένη πλέον τροχιά να μείνουν λιγότεροι στην «πρώτη γραμμή» κατά τα πρότυπα του κλάδου των τηλεπικοινωνιών (δείτε εδώ, εδώ, εδώ και εδώ). Η αρχή έγινε, όπως προαναφέρθηκε, με την απόφαση των Motor Oil και ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ να ενώσουν τις δυνάμεις τους στον τομέα της παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας με την συναλλαγή να ολοκληρώνεται και επίσημα τους πρώτους μήνες του 2026. Το νέο σχήμα υπό την ονομασία «UtilityCo» - που είναι προσωρινή καθώς θα «βαφτιστεί» το 2026 – συνιστά προς ώρας τον 3ο πόλο στο χώρο με 550.000 πελάτες και μερίδιο περίπου 17% στην προμήθεια, portfolio παραγωγής 1,5 GW και κυρίως με το firepower δύο εκ των κορυφαίων επιχειρηματικών ομίλων, της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και της Motor Oil.
08
T
Τ
ο καλώδιο βρίσκεται πλέον σε πλήρη λειτουργία με τον ΑΔΜΗΕ να ανακοινώνει ότι σε συνδυασμό με την παραγόμενη καθαρή ενέργεια και την έτερη διασύνδεση Κρήτης-Πελοποννήσου, καλύπτεται το σύνολο της κατανάλωσης του νησιού, θέτοντας «εκτός» τους τοπικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής. Οι τελευταίοι θα μείνουν σε λειτουργία για λίγους μήνες ακόμη έως ότου οριστικοποιηθεί το νέο πλαίσιο, βάσει του οποίου θα «περάσουν» σε καθεστώς εφεδρείας για την ασφάλεια του νησιού, αίροντας παράλληλα, και το υβριδικό μοντέλο λειτουργίας του νησιού με την ενσωμάτωση της τοπικής αγοράς στο ευρύτερο «οικοσύστημα» του target model, όπως αυτό λειτουργεί στην ηπειρωτική χώρα. Υπενθυμίζεται ότι το υβριδικό μοντέλο επιλέχθηκε ως λύση-γέφυρα από την έναρξη λειτουργίας της «μικρής» διασύνδεσης και μέχρι την ολοκλήρωση του Κρήτη-Αττική, ενώ η εφαρμογή του κανονικά εξέπνεε στο τέλος του έτους.
«Παρακαταθήκη» για την συνέχεια τόσο ως προς τα σχεδιαζόμενα έργα όσο και ως προς τον ρόλο του Διαχειριστή ευρύτερα στην αναβάθμιση και λειτουργία του εγχώριου ηλεκτρικού συστήματος, αναγνωρίζεται η ολοκλήρωση της μεγάλης διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής «Αριάδνη Interconnection».
Με τις τάσεις να μετατρέπονται σε γεγονότα που προμηνύουν νέες ανάλογες εξελίξεις στην πορεία «έκλεισε» την χρονιά η αγορά λιανικής ρεύματος, ξεχωρίζοντας στον απολογισμό την πρόθεση των «μεγάλων» παικτών να γίνουν μεγαλύτεροι όπως αποτυπώθηκε τόσο με το deal ΗΡΩΝ-NRG όσο και με τους διακηρυγμένους στόχους της Enerwave μετά το rebranding της πάλαι ποτέ Elpedison, της Protergia αλλά και της ΔΕΗ (δείτε εδώ και εδώ).
O7
Αναδιάταξη στη λιανική ρεύματος με τάσεις συγκέντρωσης της αγοράς – Στροφή στα σταθερά τιμολόγια και προετοιμασία για δυναμικά πολυζωνικά προϊόντα
Υ
ιδικότερα, όπως επισημαίνουν πηγές με γνώση του θέματος που συνομίλησαν με το energypress, οι σχετικές συζητήσεις καταγράφουν πρόοδο, επιβεβαιώνοντας ότι πράγματι επίκειται κατάληξη που θα κινείται εντός του πλαισίου που είχε θέσει εξαρχής η κυβέρνηση και εξειδίκευσε στην πορεία με τα λεγόμενα tailor-made μέτρα. Το «σκεπτικό» της κυβέρνησης Υπενθυμίζεται ότι ήδη από την πρώτη στιγμή, η κυβέρνηση έθεσε ορισμένες «κόκκινες γραμμές» που εν πολλοίς αφορούσαν τα περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια, την πρόθεση να υπάρχει μια ευρεία γκάμα δικαιούχων, χωρίς τα όποια μέτρα να περιορίζονται αυστηρά στην ενεργοβόρο βιομηχανία ακόμη κι αν αυτή απολάμβανε την «μερίδα του λέοντος» λόγω ανάλογα οξυμένου προβλήματος και τέλος τα όποια μέτρα να συμμορφώνονται τόσο με το ευρωπαϊκό πλαίσιο περί ενισχύσεων όσο και με την εθνική ενεργειακή στρατηγική (δείτε εδώ, εδώ και εδώ).
πενθυμίζεται ότι η θέσπιση του ρυθμιστικού πλαισίου συνιστούσε προαπαιτούμενο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για την εκταμίευση της δόσης, γεγονός που από την μία «πίεσε» την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ να «τρέξει» την σχετική διαδικασία και από την άλλη άφησε περιορισμένα περιθώρια για τυχόν βελτιώσεις και διορθώσεις στην αρχιτεκτονική του πλαισίου, πράγμα που με την σειρά του, θέλοντας και μη, οδήγησε, στο λίγο διαθέσιμο χρόνο, να μείνουν αρκετά ανοικτά ζητήματα προς διευθέτηση το επόμενο διάστημα. Χρειάζεται βέβαια να σημειωθεί και μια παραπλήσια «ανάγνωση» που απορρέει από την συνολικότερη προσέγγιση του ΥΠΕΝ με το τελευταίο να επιλέγει ηθελημένα την διατήρηση ανοικτών ζητημάτων, αναμένοντας να επαναξιολογηθούν σε μεταγενέστερο χρόνο και όταν θα υπάρχουν περισσότερα στοιχεία από την πορεία της αγοράς.
Χωρίς αποτέλεσμα εντός του έτους κατέληξαν εν τέλει οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις και διαβουλεύσεις της κυβέρνησης με την βιομηχανία με τις οριστικές αποφάσεις και ανακοινώσεις να αναμένονται με τον νέο χρόνο.
10
Η Ευρώπη παίρνει μέτρα για την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας – Στην Ελλάδα προετοιμάζεται αντίστοιχο σχήμα στήριξης με τις συζητήσεις να κρατούν επι… μακρόν
Θεσπίστηκε για πρώτη φορά το θεσμικό πλαίσιο για επενδύσεις CCS – Ωριμάζουν τα πρώτα έργα στον Πρίνο και επενδύσεις δέσμευσης CO2 από Motor Oil, Ηρακλή και ΤΙΤΑΝ
10 / 11
O9
E
Μέρος του ενεργειακού «γίγνεσθαι» της χώρας συνιστά πλέον η δέσμευση, μεταφορά και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα με το κρίσιμο βήμα της νομοθέτησης να ολοκληρώνεται μέσα στον Δεκέμβριο με την ψήφιση του σχετικού θεσμικού πλαισίου στη Βουλή.