Μια ανασκόπηση στα σημαντικότερα γεγονότα του ενεργειακού τομέα τη χρονιά που φεύγει
Σταθερή πτωτική πορεία ακολούθησαν μέσα στο 2023 και οι τρεις σημαντικές ενεργειακές τιμές, δηλαδή του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και του ηλεκτρισμού, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς.
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Χρονιά επιδοτήσεων στα τιμολόγια ρεύματος με “δειλά” βήματα για επάνοδο της αγοράς στην κανονικότητα
02
O1
Με τις ανακοινώσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας τον Νοέμβριο οριστικοποιείται το “τοπίο” γύρω από τα τιμολόγια ρεύματος, δίνοντας τέλος στην ανοικτή συζήτηση που κρατάει αμείωτη ήδη από την περίοδο της ενεργειακής κρίσης και συνεχίστηκε καθόλη την διάρκεια του 2023.
Σταθεροποίηση των διεθνών ενεργειακών τιμών, αλλά σε επίπεδα υψηλότερα από πριν την κρίση
T
Υ
2 / 3
ENERGY REVIEW 2023
ο φυσικό αέριο απασχόλησε περισσότερο κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2022, διότι εκεί παρατηρήθηκαν οι πιο σοβαροί τριγμοί και ανακατατάξεις με επίκεντρο τον πόλεμο της Ουκρανίας. Η τιμή του ολλανδικού συμβολαίου TTF ξεκίνησε το 2023 στα 85 ευρώ/MWh και την ολοκληρώνει κοντά στα 35 ευρώ, έναντι μιας τιμής μεταξύ 5 και 15 ευρώ στα χρόνια ως το 2020. Σε αντιστοιχία με το αέριο, η χονδρική τιμή του ηλεκτρισμού παραμένει σήμερα αρκετά ψηλότερα από ότι ήταν στα χρόνια ως το 2020. Στην Ελλάδα με βάση τα στοιχεία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας βρέθηκε φέτος σταθερά πάνω από τα 100 ευρώ/MWh τη στιγμή που παλιότερα σπανίως έφτανε μέχρι εκεί. Το γεγονός αυτό κατατάσσει τη χώρα μας ανάμεσα στις ακριβότερες αγορές της Ευρώπης, ενώ ελπίδα είναι ότι μόλις η πρόσφατη πτώση της τιμής του αερίου αρχίζει να μεταφράζεται στην ελληνική αγορά από τον Ιανουάριο, η χονδρική θα σπάσει επιτέλους προς τα κάτω το ψυχολογικό όριο των 100 ευρώ.
πενθυμίζεται ότι ήδη από τις αρχές του χρόνου και με τα έντονα σημάδια της ενεργειακής κρίσης να βρίσκονται σε υποχώρηση, τέθηκε ζήτημα αποτελεσματικότητας των έκτακτων μέτρων υπό το φόντο και της δεδομένης πλέον σύστασης της Κομισιόν προς τα κράτη-μέλη να αρθούν τα έκτακτα μέτρα στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, μεταξύ των οποίων και οι οριζόντιες επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος υπέρ των στοχευμένων παρεμβάσεων. Εν τέλει και στην ελληνική περίπτωση, όμοια με άλλα κράτη-μέλη, τα έκτακτα μέτρα διατηρήθηκαν έως το τέλος του 2023 με την επισήμανση, όπως προκύπτει και από τις συστάσεις της Κομισιόν, να επανέλθουν, εφόσον υπάρξει σχετική ανάγκη, σε νέα βέβαια, βάση. “Αν οι τιμές αυξηθούν εκ νέου και απαιτήσουν την εφαρμογή τους, τότε θα γίνουν στοχευμένα προς ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με δημοσιονομική ευθύνη και διατηρώντας τα κίνητρα για εξοικονόμηση ενέργειας”, σημειώνουν χαρακτηριστικά τα ντοκουμέντα της Κομισιόν.
συγκρότηση Ομάδας Διοίκησης Έργου με αντικείμενο την αντιμετώπιση των προκλήσεων που δημιουργούνται από την ανάγκη για αυξημένη διείσδυση των ΑΠΕ σε σχέση με τον περιορισμένο διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο «αποτυπώνει», αφενός την συνθετότητα του ζητήματος κι αφετέρου την πρόθεση του ΥΠΕΝ να προωθήσει μια λύση, που θα συμμορφώνεται τόσο με τα τεχνικά δεδομένα του δικτύου όσο και με ιδιαιτερότητες και χαρακτηριστικά της ελληνικής αγοράς των ΑΠΕ, όπως μάλιστα αυτά έχουν διαμορφωθεί στο σημείο που έχουμε φτάσει.
ίναι πλέον σαφές και στην ελληνική ενεργειακή πραγματικότητα ότι δίχως την αποθήκευση δεν μπορεί να γίνεται λόγος για επιτυχία και αποτελεσματικότητα στη διαδικασία της ενεργειακής μετάβασης. Στον απολογισμό του έτους μετράμε τον πρώτο διαγωνισμό για την λειτουργική και επενδυτική ενίσχυση standalone μπαταριών που πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι και επιβεβαίωσε το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον πράγμα που συνεχίστηκε και στον δεύτερο διαγωνισμό, βάσει των προσφορών που υποβλήθηκαν. Ανάλογη εκτίμηση υπάρχει και για τον τρίτο και τελευταίο διαγωνισμό που θα πραγματοποιηθεί εντός του 2024.
Περικοπές στην απορρόφηση ρεύματος από τις ΑΠΕ με την έλλειψη νέου ηλεκτρικού “χώρου” να γίνεται κεντρικό πρόβλημα
Το ζήτημα της αποθήκευσης ενέργειας είτε μέσω των διαγωνισμών για standalone μπαταρίες είτε με την προσθήκη μπαταριών στα υφιστάμενα και νέα έργα ΑΠΕ υπό το φόντο των σοβαρών περιορισμών στη διαθεσιμότητα του ηλεκτρικού δικτύου αποτέλεσε ένα από τα κορυφαία θέματα που απασχόλησαν την ενεργειακή επικαιρότητα την χρονιά που φεύγει.
04
E
Η συζήτηση έχει ξεκινήσει από την αρχή της χρονιάς με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ και την αγορά να παρεμβαίνουν εκατέρωθεν με βασικό ζητούμενο την εξεύρεση λύσης σε ένα πρόβλημα που στην πορεία του χρόνου οξύνθηκε και πλέον καθίσταται επιτακτική ανάγκη η επίλυσή του. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του energypress, οι αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν μέσα στους δύο πρώτους μήνες του 2024.
H
O3
Πραγματοποιήθηκε ο πρώτος διαγωνισμός για εγκατάσταση standalone μπαταριών - Η αποθήκευση παίρνει κεντρικό ρόλο στο ενεργειακό σύστημα
4 / 5
Α
Σε βασικό εργαλείο για την μείωση του ενεργειακού κόστους της ενεργοβόρου βιομηχανίας σε συνθήκες που δοκιμάζεται η ανταγωνιστικότητά της από τις υψηλές τιμές αναδεικνύονται οι διμερείς συμβάσεις πράσινης ενέργειας, τα λεγόμενα PPAs, με τα πρώτα «δείγματα γραφής» να καταγράφονται εντός του 2023.
Υπογραφή των πρώτων PPAs από τις βιομηχανίες, αλλά χωρίς να ξεπερνιούνται τα “αγκάθια” που εμποδίζουν την ευρεία εφαρμογή
Τα PPA’s απευθΥνονται σε πελΑτες μεγΑλης και μεσΑΙας κατανΑλωσης (βιομηχανικΟς και εμπορικΟς τομΕας).
6 / 7
ν και τα έκτακτα μέτρα αίρονται από την 1η Ιανουαρίου 2024, το πλαφόν στη χονδρεμπορική αγορά αποτέλεσε βασική «τροχοπέδη» για την σύναψη PPAs στη βιομηχανία, παρά το ενδιαφέρον που υπάρχει. Ένας ακόμη παράγοντας που λειτούργησε «επιβραδυντικά» στην πλατιά εφαρμογή διμερών συμβάσεων «πράσινης» ενέργειας αποτελούν οι καθυστερήσεις και η συνολικότερη αναταραχή που έχει προκληθεί με την εξέταση των έργων ΑΠΕ που υπάγονται στην Ομάδα Β της Λίστας Προτεραιοτήτων του ΑΔΜΗΕ και αφορούν έργα με προσύμφωνο PPA με off-taker. Σε κάθε περίπτωση τα ως τώρα «μηνύματα» της αγοράς δείχνουν σοβαρές προοπτικές ανάπτυξης του κλάδου, με την επισήμανση, ωστόσο, ότι δεδομένων των προκλήσεων που υπάρχουν συνολικότερα στην αγορά ενέργειας και την ανάπτυξη των πράσινων έργων, χρειάζονται πρόσθετες παρεμβάσεις, ώστε να καταστήσουν τα PPA πραγματικά μια συμφέρουσα επιλογή για την βιομηχανία. Στον απολογισμό του έτους μετράμε τα δύο PPAs που υπέγραψε η ΔΕΗ με τη ΒΙΟΧΑΛΚΟ και την ΤΙΤΑΝ με ενδιάμεσο την ΗΡΩΝ. Πρόκειται για δεκαετείς συμβάσεις προμήθειας πράσινης ενέργειας. Εκτός αυτών, ο μέχρι στιγμής κατάλογος καταμετράει επίσης τα εξής: της ΗΡΩΝ με τις ΔΕΗ Ανανεώσιμες και RWE Renewables Europe & Australia, μέσω της κοινοπραξίας τους, τη ΜΕΤΩΝ, για την προμήθεια περί τις 192 GWh πράσινης ενέργειας κάθε έτος. Της ΗΡΩΝ με την Green, μέλος του Ομίλου V Group, του Βύρωνα Βασιλειάδη. Της CERO Generation, θυγατρικής της Green Investment Solutions, που ανήκει στην Macquarie με την ελβετική Axpo. Της ιταλικής χαρτοποιίας Sofidel με την RWE και τη ΔΕΗΑΝ, μέσω της ΜΕΤΩΝ.
O5
Δίνεται σήμα εκκίνησης για την εγκατάσταση Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων στις Ελληνικές θάλασσες
ξιοποιώντας την γεωγραφική της θέση, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε κρίσιμο «κρίκο» στην προώθηση του καυσίμου από τον Νότο προς τον Βορρά (υπό την επήρεια των εξελίξεων μετά τον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο και την στρατηγική απεξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο) με τις υποδομές της χώρας και προεξέχοντος του σταθμού επαναεριοποίησης LNG στη Ρεβυθούσα να αναλαμβάνουν πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο που ξεπερνά τα σύνορα της χώρας. Ενδεικτικό είναι ότι στο market test του ΔΕΣΦΑ, 27 συνολικά εταιρείες υπέβαλαν αιτήματα για δέσμευση δυναμικότητας, με ορίζοντα από το επόμενο έτος μέχρι και το 2050. Από τις 27 προτάσεις, οι 17 προέρχονται από διεθνείς εταιρείες, κυρίως της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης (όπως Βουλγαρία, Ρουμανία, Αυστρία, Ουγγαρία, Σλοβακία, Γερμανία, Κύπρο, Βόρεια Μακεδονία), αλλά και των ΗΠΑ, ενώ οι υπόλοιπες 10 προέρχονται από μεγάλες ελληνικές εταιρείες.
07
A
ν και πρόκειται μόλις για το πρώτο σημαντικό βήμα όπως υπογραμμίζουν και οι αρμόδιοι, με σημαντικά και σύνθετα ακόμη στάδια να μεσολαβήσουν έως την υλοποίηση του πρώτου έργου, εντούτοις, η ανακοίνωση του προγράμματος αποτέλεσε την «κατακλείδα» μιας ολόκληρης διαδικασίας που ξεκίνησε σε θεσμικό επίπεδο το 2021. Την ίδια στιγμή έθεσε σε νέα βάση το υπαρκτό επενδυτικό ενδιαφέρον που υπάρχει και ήδη έχει καταγραφεί με μια σειρά στρατηγικές συμφωνίες εγχώριων παικτών με διεθνείς «πρωταγωνιστές» του κλάδου. Το Εθνικό Πρόγραμμα περιλαμβάνει τις περιοχές των ελληνικών θαλασσών που φαίνονται κατάλληλες να υποδεχθούν ΥΑΠ. Σύμφωνα με τον προκαταρκτικό σχεδιασμό της χώρας, ο στόχος για τα Υπεράκτια Αιολικά Πάρκα είναι 1.900 MW το 2030 και 6.200 MW το 20235. Ο στόχος για το 2050 είναι 17.300 MW. Η επίτευξη αυτών των στόχων απαιτεί σημαντικές επενδύσεις: πάνω από 6 δις ευρώ έως το 2030 και πάνω από 28 δις ευρώ έως το 2050. Οι επενδύσεις αυτές μπορεί και αναμένεται να έχουν υψηλή ελληνική προστιθέμενη αξία (σχεδόν 67%).
Το σήμα για την εκκίνηση ενός κλάδου πολλά υποσχόμενου έδωσε η παρουσίαση του Εθνικού Προγράμματος Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων από την ΕΔΕΥΕΠ.
Τα αποτελέσματα της μη δεσμευτικής φάσης του market test για την επέκταση του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) που πλέον έχει αναδειχτεί σε «διαβαλκανική» υπόθεση (δείτε εδώ, εδώ και εδώ), καθώς επίσης και οι δημοπρασίες διάθεσης δυναμικότητας εκφόρτωσης στη Ρεβυθούσα που πραγματοποιήθηκαν το φθινόπωρο, επιβεβαιώνουν την αναβαθμισμένη πλέον θέση της χώρας στον ευρωπαϊκό «χάρτη» του φυσικού αερίου.
O6
Η Ελλάδα γίνεται εξαγωγέας και κόμβος διαμεταφοράς αερίου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη
Η αξιολΟγηση της Κομισιόν επί του ελληνικού σχεδΙου καταλΗγει στο συμπέρασμα Οτι κινεΙται προς την σωστΗ κατεΥθυνση.
ύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία θα ακολουθήσει δημόσια διαβούλευση τους πρώτους μήνες του 2024 για να κατατεθεί το τελικό κείμενο για έγκριση στη Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέχρι τις 30 Ιουνίου 2024. Σημειώνεται ότι με βάση το προσχέδιο του καλοκαιριού που είχε ανακοινώσει η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ και αφορούσε κύρια τους βασικούς στόχους του ΕΣΕΚ, έχει ήδη προηγηθεί μια «κλειστή» διαβούλευση με τους φορείς της αγοράς. Σε όλες τις περιπτώσεις «όλοι θέλουν κάτι… παραπάνω από το νέο ΕΣΕΚ» πράγμα που μένει να δούμε πως θα αποτυπωθεί στο τελικό κείμενο. Αυτή την στιγμή, κατόπιν εκτενέστερης επεξεργασίας από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι αναθεωρημένοι στόχοι για το 2030 αφορούν μεταξύ άλλων 23,5 GW κάθε μορφής ΑΠΕ, 5,3 GW αποθήκευση, 7,7 GW μονάδων φυσικού αερίου, μηδενική παρουσία του λιγνίτη, καθώς επίσης εκτίμηση για ένα στόλο από 460.000 ηλεκτρικά οχήματα. Αναλυτικότερα, στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η χώρα θα πρέπει το 2030 να έχει 9,5 GW από αιολικά, (εκ των οποίων 1,9 GW υπεράκτια), 13,4 GW φωτοβολταικά και 0,6 GW άλλες πράσινες τεχνολογίες. Ειδικά στα χερσαία αιολικά και φωτοβολταικά, η εγκατεστημένη ισχύς προβλέπεται να αυξηθεί κατά 12 GW ως το 2030 (από 11,5 GW στα τέλη του 2023 σε 23,5 GW το 2030). Τα υδροηλεκτρικά θα πρέπει να είναι 3,8 GW, η αποθήκευση 5,3 GW, (εκ των οποίων 3,1 GW μπαταρίες και 2,2 GW η αντλησιοταμίευση), ενώ το μείγμα συμπληρώνουν 7,7 GW μονάδων φυσικού αερίου, 0,7 GW μονάδων με υγρό καύσιμο και καθόλου λιγνίτης. Η αξιολόγηση της Κομισιόν επί του ελληνικού σχεδίου καταλήγει στο συμπέρασμα ότι κινείται προς την σωστή κατεύθυνση, ωστόσο επισημαίνει αδυναμία στη στοχοθεσία, σε χρόνο και τρόπους για την επίτευξη των στόχων.
10 / 11
Στα τελευταία στάδια για την οριστικοποίηση του νέου Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα βρίσκεται η χώρα μας μετά και την κατάθεση του προσχέδιου στη Κομισιόν για παρατηρήσεις και σχόλια.
O8
Η Ελλάδα κατέθεσε στην Ε.Ε. νέα πρόταση Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ)
Σ
Τους πρώτους μήνες του 2024 αναμένονται τα τελικά αποτελέσματα για τον διαγωνισμό του ΔΕΔΔΗΕ που αφορά την εγκατάσταση περίπου 7,5 εκατομμυρίων έξυπνων μετρητών μέσα στην επόμενη δεκαετία σε όλη την ελληνική επικράτεια.
Η
Μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Ε.Ε. μετά από μακρόχρονη “κυοφορία”
Επανεκκίνηση με πολλές προσδοκίες για το πρόγραμμα εγκατάστασης “έξυπνων” μετρητών, πρώτο βήμα για τη ριζική αναδιάρθρωση της αγοράς ρεύματος
O9
προσωρινή αυτή συμφωνία τερματίζει επί της ουσίας μια γαλλογερμανική διελκυστίνδα, με αιχμή την πυρηνική ενέργεια που είχε διχάσει την ΕΕ (δείτε εδώ, εδώ και εδώ), όπου εν τέλει διατηρείται ένα «παράθυρο» για την πυρηνική ενέργεια στο ενεργειακό μίγμα της «επόμενης μέρας». Χρειάζεται να σημειωθεί ότι ήδη αρκετά πριν την λήψη οριστικών αποφάσεων, η προοπτική ριζικών αλλαγών στην αρχιτεκτονική της ηλεκτρικής ενέργειας είχε υποχωρήσει σημαντικά (δείτε εδώ και εδώ) σε συνέχεια της άμβλυνσης των ακραίων επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης. Με την σχετική συζήτηση να έχει ξεκινήσει ήδη από το 2022, μεσούσης της ενεργειακής κρίσης και των σφοδρών επιπτώσεων που αυτή έφερε, μήνες μετά, τον Δεκέμβριο του 2023, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο καταλήγουν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με τη μεταρρύθμιση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ (δείτε εδώ, εδώ και εδώ).
αρά τις «αναταράξεις» που υπήρξαν στις αρχές της χρονιάς με την δικαστική διαμάχη με την αποκλεισμένη Landis+Gyr ο διαγωνισμός έφτασε στη τελική του φάση με τους τέσσερις «μνηστήρες» να καταθέτουν τεχνικές και οικονομικές προσφορές, προμηνύοντας μια σκληρή μάχη και σε υψηλό τίμημα για ένα από τα μεγαλύτερα έργα των τελευταίων ετών στην ελληνική αγορά, προϋπολογισμού 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ. Να προσθέσουμε ότι τα τέσσερα σχήματα υπέβαλαν ξεχωριστά προσφορές για περίπου 360.000 μετρητές ΧΤ, παρόμοιου τύπου με εκείνους του μεγάλου διαγωνισμού. Η επιλογή να «τρέξει» ένας ξεχωριστός μικρότερος διαγωνισμός έγκειται στην επιδίωξη να κερδηθεί χρόνος, ώστε να προηγηθεί του μεγάλου «κύματος», η τοποθέτηση ενός αξιόλογου όγκου smart meters. Τα τέσσερα σχήματα, που τώρα αναμένουν την αξιολόγηση των προσφορών τους, είναι:
Π
10
Την διατήρηση του status quo με βελτιώσεις και διορθώσεις έναντι της γραμμής του ριζικού μετασχηματισμού στην αρχιτεκτονική της αγοράς ενέργειας επέλεξε εν τέλει η Ευρώπη μετά από πολύμηνες διαπραγματεύσεις, συγκλίσεις και αντεγκλήσεις τόσο σε θεσμικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο αγοράς.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργεί την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Υδρογόνου δίνοντας νέα ώθηση στο “καύσιμο του μέλλοντος”
12
αυτόχρονα, η ΔΕΗ έχει κάνει γνωστή την πρόθεσή της να επεκτείνει τις δραστηριότητές της στην αγορά ακινήτων, στις τηλεπικοινωνίες, στην πληροφορική, καθώς και τη συμμετοχή της σε ΣΔΙΤ. Οι δύο συμφωνίες αποκαλύπτουν την «επόμενη μέρα» της ΔΕΗ που αφενός δίνει έμφαση στις «καθαρές» τεχνολογίες και αφετέρου στην παροχή ολοκληρωμένων ενεργειακών λύσεων στα πλαίσια μιας πελατοκεντρικής προσέγγισης, όπου πλέον η παροχή ενέργειας αποτελεί μονάχα ένα μέρος μιας ολόκληρης «παλέτας» υπηρεσιών και δραστηριοτήτων που ολοένα και περισσότερο κερδίζουν έδαφος στα χαρτοφυλάκια των ενεργειακών εταιρειών. Ενδεικτική είναι η εκτίμηση της Διοίκησης ότι, συμπεριλαμβάνοντας τη θυγατρική πλέον του Ομίλου στη Βαλκανική χώρα, η ΔΕΗ αναμένεται να κλείσει το έτος με λειτουργική κερδοφορία στα επίπεδα του 1,5 δισεκατομμυρίου ευρώ.
«Ορόσημο» στην πολιτική απανθρακοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί η σύσταση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου, όπου, όπως διευκρινίζεται στα σχετικά ευρωπαϊκά ντοκουμέντα, δεν πρόκειται για τράπεζα, αλλά για πρωτοβουλία που αποσκοπεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματική και εξορθολογισμένη υπηρεσία μίας στάσης για τον συντονισμό των δραστηριοτήτων και τη χρηματοδότηση έργων ανανεώσιμου υδρογόνου σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού.
Τον μετασχηματισμό της ΔΕΗ σε ένα ισχυρό διεθνοποιημένο ενεργειακό όμιλο με διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο δραστηριοτήτων που απλώνεται σε όλη την αλυσίδα αξίας της ενέργειας και πέραν αυτού, «σφραγίζουν» τα δύο μεγάλα deal που υλοποίησε η Επιχείρηση στη διάρκεια του 2023, το ένα με την εξαγορά της Enel Romania και το άλλο με την απόκτηση της «Κωτσόβολος».
14 / 15
Imperium της ΔΕΗ με ριζικό μετασχηματισμό και μπαράζ επενδυτικών πρωτοβουλιών στην Ελλάδα και το εξωτερικό
11
τα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου διοργανώνονται δύο δημοπρασίες με την πρώτη-πιλοτική να τρέχει ήδη από τον Νοέμβριο και την δεύτερη να προγραμματίζεται την άνοιξη του 2024 με συνολικό προϋπολογισμό περί τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ. Αναλυτικότερα, οι παραγωγοί ανανεώσιμου υδρογόνου μπορούν να υποβάλουν προσφορά για στήριξη με τη μορφή σταθερής πριμοδότησης ανά χιλιόγραμμο παραγόμενου υδρογόνου.
νάλογα δείγματα «γραφής» που επιβεβαιώνουν την παραπάνω διαπίστωση αποτελούν η υπογραφή MoU μεταξύ του ΑΔΜΗΕ και της εταιρείας ELICA του Ομίλου Κοπελούζου για την είσοδο του Διαχεριστή στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας που αναπτύσσει το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, GREGY – Green Energy Interconnector. Επιπρόσθετα, η θέση σε λειτουργία της νέας ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Βουλγαρίας, τα σχέδια αναβάθμισης των ηλεκτρικών διασυνδέσεων με Ιταλία (δείτε εδώ και εδώ) και Τουρκία καθώς και η δημιουργία ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Αλβανίας, όπως αποτυπώνονται στο επικαιροποιημένο δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης του Διαχειριστή για την περίοδο 2024-2033. Στα παραπάνω να προσθέσουμε και την Συμφωνία Μετόχων που υπέγραψαν οι Διαχειριστές Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας της Ελλάδας (ΑΔΜΗΕ) και της Σαουδικής Αραβίας (National Grid S.A – Saudi Electricity Company) τον Σεπτέμβριο. Ειδικότερα, οι δύο πλευρές προχώρησαν στη σύσταση εταιρείας ειδικού σκοπού με την ονομασία Saudi Greek Interconnection, πράγμα που αποτελεί το πρώτο, ουσιαστικό, βήμα για την ωρίμανση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Σαουδικής Αραβίας. Σε σχετική του ανακοίνωση ο ΑΔΜΗΕ σημειώνει «Η επικαιροποιημένη έκδοση του Προκαταρκτικού Σχεδίου του ΔΠΑ ενσωματώνει για πρώτη φορά συγκεκριμένες τεχνικές παραμέτρους των νέων διασυνοριακών διασυνδέσεων με την Ιταλία και την Αλβανία, οι οποίες αναμένεται να αναβαθμίσουν σημαντικά την εξαγωγική δυνατότητα της χώρας μας για πράσινη ενέργεια. Παράλληλα, προβλέπει νέα έργα ύψους 147 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση του Συστήματος Μεταφοράς στη δυτική και βόρεια Ελλάδα, συνολικού προϋπολογισμού 550 εκατ. ευρώ».
Στο επίκεντρο των εξελίξεων οι νέες ηλεκτρικές λεωφόροι και οι πρωτοβουλίες του ΑΔΜΗΕ στις διεθνείς διασυνδέσεις
13
Κατόπιν έντονων εξελίξεων για την προοπτική του έργου που μεσολάβησαν μέσα στο καλοκαίρι, τον Οκτώβριο ανακοινώνεται ότι ο ΑΔΜΗΕ αναλαμβάνει Φορέας Υλοποίησης και Project Promoter του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, γεγονός που αποτελεί το πλέον ενδεικτικό παράδειγμα της στρατηγικής σημασίας που διαδραματίζουν πλέον οι διεθνείς διασυνδέσεις στο επενδυτικό πρόγραμμα του Έλληνα Διαχειριστή του Δικτύου Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας. Σημειώνεται ότι ήδη από τον Ιούνιο έχει καταλήξει σε συμφωνία με την EuroAsia Interconnector για είσοδο του ΑΔΜΗΕ στο μετοχικό κεφάλαιο του έργου με 25%.
Σε συνέχεια των ευρωπαϊκών νομοθετικών πρωτοβουλιών για την παραγωγή και ανάπτυξη βιομεθανίου, η Ελλάδα προχωρά για πρώτη φορά στην διαμόρφωση θεσμικού πλαισίου για την παραγωγή του καυσίμου.
ρόθεση του ΥΠΕΝ, όπως έχει διαφανεί μέχρι τώρα, είναι να χαράξει ένα «οδικό χάρτη» που θα επιτρέψει αφενός την παραγωγή του καυσίμου με ανταγωνιστικούς όρους και αφετέρου την ανάπτυξη της οικείας αγοράς. Σε ημερίδα που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του ΥΠΕΝ και την συμμετοχή εκπροσώπων από το σύνολο της αλυσίδας αξίας καταδείχθηκε ότι τα τρία βασικά ζητήματα προς διευθέτηση αφορούν την διασφάλιση της πρώτης ύλης, την σύνδεση των μονάδων με το δίκτυο και το καθεστώς ενίσχυσης. Ο σχεδιασμός του Υπουργείου είναι να προχωρήσει άμεσα την επεξεργασία του θεσμικού πλαισίου, ώστε αυτό να αποτυπωθεί σε νομοσχέδιο που θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση το πρώτο τρίμηνο του 2024 και θα πάει προς ψήφιση το αμέσως επόμενο τρίμηνο. Όπως αναφέρεται και στο σχέδιο ΕΣΕΚ που υποβλήθηκε για σχόλια στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο σκοπός των μέτρων που θα θεσπισθούν είναι:
15
COP28: Το βήμα προόδου για τις ΑΠΕ, η αποτυχία στα υπόλοιπα μέτωπα και το αβέβαιο μέλλον
Ανεπαρκής και σε άβολο βαθμό φιλική προς τα ορυκτά καύσιμα κρίνεται εκ του αποτελέσματος η φετινή κλιματική διάσκεψη COP28.
Η χώρα μας προχωρά για πρώτη φορά στη διαμόρφωση θεσμικού πλαισίου για την παραγωγή βιομεθανίου
14
18/ 19
Ε
νδεικτικό είναι ότι στην τελική συμφωνία τα κράτη δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν στη διατύπωση για απόσυρση των ορυκτών καυσίμων και αντί αυτού εξάντλησαν το λεξιλόγιό τους υιοθετώντας εν τέλει μια πιο ασαφή υπόσχεση για σταδιακή τους απομείωση ως το 2050. Το σκηνικό εξ αρχής δεν προμήνυε ένα καλό αποτέλεσμα, καθώς επιλέχθηκε μια πόλη στην καρδιά της πετρελαϊκής βιομηχανίας και ένα στέλεχος του κλάδου του πετρελαίου ως επικεφαλής. Στη συνέχεια, φανερώθηκε ότι πάνω από 2.500 λομπίστες των ορυκτών καυσίμων έλαβαν μέρος, επηρεάζοντας τις συζητήσεις. Η συμφωνία περιέχει ορισμένα θετικά στοιχεία, όπως τον τριπλασιασμό των ΑΠΕ ως το 2030 και μια αντίστοιχη προσπάθεια για ετήσιο διπλασιασμό της ενεργειακής αποδοτικότητας. Πρόκειται για ένα ισχυρό μήνυμα ανάπτυξης της πράσινης ενέργειας. Υπάρχουν, όμως, άλλοι ευαίσθητοι τομείς όπου η διάσκεψη απογοήτευσε. Το ταμείο προσαρμογής στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής για τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου συγκέντρωσε μόλις 700 εκατ. δολάρια, ένα πολύ χαμηλό ποσό αν σκεφτεί κανείς το μέγεθος του προβλήματος.
